4 min. czytania
Co to jest upadłość konsumencka?
Upadłość konsumencka jest postępowaniem sądowym, którego celem jest oddłużenie osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej przy jednoczesnym możliwie najwyższym zaspokojeniu wierzycieli. Jest to rozwiązanie skierowane do osób znajdujących się w stanie niewypłacalności, czyli takich, które nie są w stanie regulować swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.
W toku postępowania upadłościowego sąd analizuje sytuację majątkową i zarobkową dłużnika. Następnie ustala zasady spłaty zadłużenia lub – w szczególnych przypadkach – decyduje o jego częściowym albo całkowitym umorzeniu.
Dla wielu osób ogłoszenie upadłości konsumenckiej jest jedynym sposobem na zatrzymanie spirali zadłużenia, zakończenie postępowań egzekucyjnych i rozpoczęcie procesu wychodzenia z problemów finansowych. W tym kontekście upadłość konsumencka może oznaczać nowy start z czystą kartą.
Czym jest konsumenckie uproszczone postępowanie upadłościowe?
Od marca 2020 roku obowiązuje uproszczona procedura przeprowadzania upadłości konsumenckiej. Jej celem jest przyspieszenie całego toku postępowania oraz ograniczenie formalności wynikających ze złożenia wniosku o upadłość konsumencką.
W uproszczonym postępowaniu główną rolę odgrywa syndyk, który przeprowadza likwidację majątku upadłego, sporządza dokumentację i przygotowuje propozycję dotyczącą dalszego postępowania. W wielu przypadkach procedura może zakończyć się w ciągu kilku miesięcy (od złożenia wniosku do ogłoszenia oficjalnej upadłości dłużnika).
Tryb uproszczony jest szczególnie korzystny dla osób, które nie posiadają rozbudowanego majątku lub posiadają składniki majątkowe łatwe do sprzedaży.
Kto może ogłosić upadłość konsumencką?
Wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej może złożyć osoba fizyczna, która nie prowadzi działalności gospodarczej i znajduje się w stanie niewypłacalności.
Zgodnie z przepisami domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w ich spłacie przekracza trzy miesiące.
W praktyce oznacza to, że o upadłość mogą ubiegać się osoby mające trudności z regulowaniem rat kredytów, pożyczek, zaległych rachunków czy innych zobowiązań finansowych.
Co ważne, obecnie możliwe jest także ogłoszenie upadłości przez osoby, które doprowadziły do swojej niewypłacalności wskutek błędnych decyzji finansowych, a nawet wskutek rażącego niedbalstwa lub umyślnego działania. Okoliczności te są jednak brane pod uwagę podczas ustalenia planu spłaty wierzycieli.
Kto nie może ogłosić upadłości konsumenckiej?
Z procedury nie mogą skorzystać osoby, które w chwili składania wniosku prowadzą działalność gospodarczą lub posiadają aktywny wpis do właściwego rejestru przedsiębiorców.
Aby były przedsiębiorca mógł skorzystać z procedury, konieczne jest wcześniejsze zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej i utrata statusu przedsiębiorcy.
Jak ogłosić upadłość konsumencką?
Pierwszym krokiem jest złożenie wniosku do sądu właściwego dla twojego miejsca zamieszkania.
Przed przygotowaniem dokumentów warto dokładnie przeanalizować swoją sytuację finansową, sporządzić spis wierzycieli, przygotować dokumenty potwierdzające zadłużenie oraz zgromadzić informacje o posiadanym majątku.
Do wniosku warto dołączyć również dokumenty potwierdzające przyczyny powstania zadłużenia, takie jak:
-
wypowiedzenie umowy o pracę,
-
dokumentacja medyczna,
-
decyzje o przyznaniu świadczeń,
-
nakazy zapłaty,
-
dokumenty dotyczące egzekucji komorniczej.
Dobrze przygotowany wniosek o upadłość konsumencką zwiększa szanse na sprawne przeprowadzenie postępowania i ogranicza ryzyko wystąpienia braków formalnych.
Co zawiera wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej?
Przygotowując wniosek o ogłoszenie upadłości, należy wskazać m.in.:
-
dane osobowe dłużnika,
-
aktualny wykaz majątku wraz z szacunkową wyceną,
-
spis wierzycieli,
-
informacje o dochodach i kosztach utrzymania,
-
informacje o dokonanych czynnościach prawnych,
-
dokumenty potwierdzające sytuację finansową.
Ważne jest rzetelne przedstawienie wszystkich informacji. Próba ukrywania majątku lub działań skutkujących pokrzywdzeniem wierzycieli może negatywnie wpłynąć na przebieg sprawy.
Ile trwa postępowanie upadłościowe?
To jedno z najczęściej zadawanych pytań: jak długo trwa postępowanie upadłościowe?
Nie istnieje jedna odpowiedź, ponieważ wiele zależy od stopnia skomplikowania sprawy, liczby wierzycieli oraz tego, czy dłużnik posiada majątek.
Jeżeli osoba zadłużona nie posiada majątku, postępowanie może zakończyć się nawet w ciągu kilku miesięcy. Jeżeli konieczna jest sprzedaż nieruchomości lub innych wartościowych składników majątkowych, procedura może potrwać znacznie dłużej.
Po etapie obejmującym likwidację majątku sąd przechodzi do ustalenia planu spłaty wierzycieli.
Czym jest plan spłaty wierzycieli?
Plan spłaty wierzycieli określa, jaka część zadłużenia będzie spłacana przez dłużnika po zakończeniu głównej części postępowania.
W ramach planu spłaty sąd analizuje:
-
możliwości zarobkowe dłużnika,
-
sytuację rodzinną,
-
wysokość zadłużenia,
-
przyczyny powstania niewypłacalności.
Jeżeli sąd uzna, że niewypłacalność nie była wynikiem zawinionego działania, plan spłaty zazwyczaj trwa do 36 miesięcy. W przypadku osób, które istotnie zwiększyły stopień swojej niewypłacalności lub doprowadziły do niej wskutek rażącego niedbalstwa, okres ten może zostać wydłużony nawet do 84 miesięcy.
Po wykonaniu obowiązków wynikających z planu następuje umorzenie pozostałych zobowiązań.
Czy możliwe jest całkowite umorzenie długów?
Tak. W szczególnych przypadkach sąd może orzec całkowite umorzenie zobowiązań bez konieczności realizowania planu spłaty.
Dzieje się tak najczęściej wtedy, gdy dłużnik jest trwale niezdolny do pracy lub jego sytuacja życiowa uniemożliwia dokonywanie jakichkolwiek spłat.
Upadłość konsumencka – jakie koszty?
Od wniosku o upadłość konsumencką pobierana jest obecnie opłata sądowa w wysokości 30 zł.
Po ogłoszeniu upadłości pojawiają się także wydatki związane z prowadzeniem postępowania, w tym wynagrodzenie syndyka. Jeżeli dłużnik nie dysponuje środkami na pokrycie tych kosztów, mogą zostać tymczasowo pokryte przez Skarb Państwa.
Dodatkowym wydatkiem może być pomoc specjalisty, takiego jak adwokat, radca prawny czy doradca restrukturyzacyjny.
Czy sąd może oddalić wniosek?
Tak. Sąd może odrzucić wniosek lub oddalić go, jeżeli stwierdzi, że osoba składająca dokumenty nie znajduje się w stanie niewypłacalności albo nie spełnia wymogów określonych przez przepisy ustawy.
Problemy mogą pojawić się również wtedy, gdy w dokumentacji wystąpią poważne braki lub nieprawdziwe informacje.
Jakie konsekwencje ma ogłoszenie upadłości?
Najpoważniejszą konsekwencją jest likwidacja majątku i włączenie go do masy upadłości.
W skład masy upadłości mogą wejść między innymi:
-
nieruchomości,
-
samochody,
-
oszczędności,
-
inne wartościowe składniki majątkowe.
Jednocześnie przepisy chronią część majątku niezbędnego do normalnego funkcjonowania oraz część dochodów uzyskiwanych przez dłużnika.
Po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej dochodzi również do zawieszenia prowadzonych postępowań egzekucyjnych, co pozwala odzyskać pewną stabilność finansową.
Jakich długów nie obejmuje upadłość konsumencka?
Nie wszystkie zobowiązania podlegają umorzeniu.
Po zakończeniu postępowania upadłościowego nadal trzeba spłacać między innymi:
-
alimenty,
-
obowiązek zapłaty orzeczonych grzywien,
-
odszkodowania za szkody wyrządzone umyślnie,
-
niektóre zobowiązania wynikające z orzeczeń sądowych.
Czy warto skorzystać z pomocy specjalisty?
Choć przepisy nie nakładają takiego obowiązku, osoby zmagające się z dużymi trudnościami finansowymi często decydują się na wsparcie specjalisty.
Profesjonalna porada prawna może pomóc prawidłowo przygotować dokumentację, uniknąć błędów formalnych oraz skutecznie przedstawić przed sądem okoliczności związane ze swoją niewypłacalnością.
Upadłość konsumencka – czy warto?
Nie ma jednej odpowiedzi na to pytanie. Dla wielu osób upadłość konsumenta oznacza utratę części majątku, ale jednocześnie daje możliwość uporządkowania swoich finansów i wyjścia z długów.
W praktyce daje upadłość konsumencka przede wszystkim szansę na zatrzymanie spirali zadłużenia, zakończenie egzekucji, częściowe lub całkowite oddłużenie oraz rozpoczęcie nowego życia finansowego.
Choć procedura określana potocznie jako bankructwo osoby fizycznej lub bankructwo osobiste wiąże się z wieloma obowiązkami, dla osób zmagających się z poważnymi problemami finansowymi często stanowi jedyną drogę do odzyskania kontroli nad własnym życiem i powrotu do stabilnej sytuacji finansowej.
